Domhnall Ó Baoighill, 1878–1948


Rugadh Domhnall Ó Baoighill i gCroichshlighe ar 25 Eanáir 1878, an duine a ba sine ag Daniel Boyle agus Ellen Boyle. Pósadh iadsan i nGaoth Dobair ar 27 Eanáir 1876. Ba as Croichshlighe eisean, naoi is fiche bliadhain de aois, ní rabh sé pósta roimhe, feirmeoir a bhí ann, agus badh é Daniel Boyle (deceased) a athair. Ba as Dobhar ise, 20 bliadhain de aois, ní rabh sí pósta roimhe, agus badh é Mánus Boyle a hathair (chan John mar a deirtear ar theastas an phósta).

Seo mar a bhí an teaghlach in 1901. In 1901, bhí Domhnall ag obair mar "tea agent." Ar oidhche an tsluagh-thaifid bhí sé ar lóistín i mbaile Rath-Bhoth.

Fuair Domhnall teasdas ó Choláiste Chloich-Cheannaolaidh i mí Lughnasna 1907, agus thoisigh sé láithreach a dh'obair mar thimthire le Connradh na Gaedhilge, i gconndaetha An Dúin, Árd Mhacha, Lughbhaidh agus Mhuineacháin. Chaith sé mí i gcuideachta Aodha Uí Dhubhthaigh ar dtús, ag foghluim na ceirde.

teastas




bainis

Phós sé Kathleen Lacey ag Daimhliag, Co na Midhe ar 27 Iúil 1910.





Ar oidhche an tsluagh-thaifid in 1911, bhí Domhnall, mar thimthire de chuid Chonnradh na Gaedhilge, ar lóistín i Sráid Fhrangain i nGaillimh.

Annseo tá sé ina shuidhe i measc chuid de n-a chomh-thimthirí. Ar gcúl, tá Peadar Ó hAnnracháin, Seán Ó Muirthile, Seán Ó Cearbhaill, Mícheál Ó Briain, Mícheál Ó Foghlú; ina suidhe tá Seán Mac Éinrí, Domhnall Ó Baoighill, Seán Ó Ruadháin. (Pioctúir: Pádraig Ó Cearbhaill, B'aoibhinn a Bheith Beo (Coiscéim 1987), ón Chlaidheamh Soluis)

Lean sé a thimthireacht i gconndaetha éagsamhla sa tuaisceart go dtí Geimhreadh 1914–15; bhí sé ag obair i nGlinntí Aontroma in 1910, mar shampla.



timiri



omeith

Bhí sé ar an fhoireann teagaisc sa chéad seisiún de Choláiste Bhríghde, Ó Méith sa bhliadhain 1912. Ina seasamh ins an phioctúir seo, tá Peadar Ó Dubhda agus Domhnall Ó Baoighill. Ina suidhe, tá Aodh Mac Gréacháin, Eoin Mac Néill, agus Pilib Ó Bhaldara.



Scríobh Dubhglas de hÍde litir molta dó, agus post á iarraidh aige in 1915.

Tá sé le tuigbheáil ón litir seo go rabh tamall caithte ag Domhnall i bpost riaracháin leis an bhóthar iarainn.

Cuirtear síos air mar "businessman" i nDaimhliag in 1919, agus mar "merchant" in 1948.

Is féidir gur theagasc sé Gaedhilg i nDrochaid Átha in am éighinteacht.



hyde2


hyde0

hyde1



Thug De hÍde cuireadh dó cuairt a thabhairt ar Áras an Uachtaráin in 1938.

aras1
aras0

aras2



forairi

Chuir sé Gaedhilg ar "Forairí an Mhachaire" in 1939.

Síltear gur bhain sé úsáid fosta as “An Siolpach” mar ainm pinn.



Fuair sé bás ar 30 Bealtaine 1948 agus tá sé curtha i nDaimhliag.

uaigh

Reilig Dhaimhliag




Craobh a gheinealaigh

                Daniel Boyle---------Peigí Óg Ní Dhomhnaill              Manus Boyle---------Neansaí Ní Dhomhnaill
                c1808–1897      |    c1811–1876                          c1810–1884     |    c1815–1907
                Croichshlighe   |    Tor                                 Dobhar Lár     |    Dún Lúithche?
                                |                                                       |
                         Daniel Boyle---------------------------------------------Ellen Boyle
                         c1848–1928                       |                       c1851–1928
                                                          |
                                                          |  pósadh 1876/01/27
            --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
            |                                                |                 |                |                |           |          |              |
        DOMHNALL------Kathleen Lacey                       Nancy            Margaret          Manus            Mary        Joseph     Grace         Patrick
        1878–1948  |  c1888–1956                           1880–1958        1882–             1885–1915        1888–       1888–1888  1890–1954     
                   |  Daimhliag
                   | m 1910/07/27                          m 1907           m                 unmarried        m 1915                 m 1921        m
    -------------------------------------------              John Sweeney     Jackie Norris                      Henry Glackin          Hugh Boyle    Kate Doogan
    |                 |           |           |            family                             d Gallipoli
  Domhnall      Caitlín      Eibhlín      Seán               Hugh 1907–
   Deasmhumhan   Máire         Maighread   Deasmhumhan       Daniel 1909–
                 Deirbhile     Máire       Enda
                (Sr Mary Carol)
  1911–1919     1914–1998    1922–1994    1926–2007
                                          m Vera Doherty
                                            Straleel


Foinsí:
Is é Ita O'Boyle, ua le Domhnall (nighean le Enda) a sholáthruigh cuid mhaith den eolas seo, agus bunadhas na bpioctúireach.
Donncha Ó Súilleabháin, Na Timirí (1990) lch 72; Colm Ó Cearúil, Aspail ar son na Gaeilge (1995) lgh 13, 122–4, 128.
Civil Registry; sluagh-thaifead 1901 agus 1911; páipéirí nuaidheachta; comhad A0260 de chuid An Ghúm.
Tá mion-eolas ar na foinsí le fagháil ach "View Page Source" nó a mhacasamhail a roghnú ins an tsiortaitheoir (browser).


Ciarán Ó Duibhín
Úraithe 2019/08/25
Clár cinn / Home page / Page d'accueil / Hauptseite / Главная страница